काठमाडौं । वर्षा र सहकालका देवता इन्द्रको पूजा–आराधना गरी आज इन्द्रजात्रा पर्व मनाइँदै छ ।
प्रत्येक वर्ष भाद्र शुक्ल चतुर्दशीका दिन मनाइने इन्द्रजात्रा काठमाडौं, ललितपुर, भक्तपुर, धुलिखेल, दोलखालगायत स्थानमा विभिन्न धार्मिक तथा सांस्कृतिक विधिअनुसार मनाउने गरिन्छ ।
भाद्र शुक्ल द्वादशीका दिन काठमाडौंको हनुमानढोकाअगाडि धार्मिक विधिपूर्वक इन्द्रध्वजासहितको लिंगो ठड्याएपछि इन्द्रजात्रा औपचारिक रूपमा सुरु हुने परम्परा छ । यसलाई ‘इन्द्रध्वजोत्थान’ पनि भनिन्छ । लिंगोको फेदमा भैरवको पूजा गर्ने प्रचलनसमेत रहेको छ ।
इन्द्रजात्राका अवसरमा विभिन्न देवीदेवताका पूजा–आराधना, नाचगान तथा रथयात्रालगायत धार्मिक तथा सांस्कृतिक गतिविधि गरिन्छन् । यो पर्व आठ दिनसम्म विभिन्न कार्यक्रमसहित मनाउने परम्परा रहेको छ ।
पौराणिक मान्यताअनुसार शत्रुमाथि विजय प्राप्त गरेपछि विजय उत्सवका रूपमा इन्द्रजात्रा मनाउन थालिएको विश्वास गरिन्छ । यस पर्वले काठमाडौं उपत्यकाको मौलिक संस्कृति, परम्परा र धार्मिक आस्थालाई समेत प्रतिबिम्बित गर्दै आएको छ ।
