काठमाडौँ । जापान सरकारले बालबालिका र युवामा बढ्दो सामाजिक सञ्जालको लत तथा साइबर दुर्व्यवहार नियन्त्रण गर्न सामाजिक सञ्जाल प्रयोगमा कडाइ गर्ने तयारी थालेको छ।
जापानको सञ्चार मन्त्रालयले सार्वजनिक गरेको प्रारम्भिक योजनाअनुसार सामाजिक सञ्जाल सञ्चालन गर्ने कम्पनीहरूलाई प्रयोगकर्ताको उमेर अझ कडाइका साथ प्रमाणीकरण गर्न अनिवार्य बनाउन सकिनेछ। यस कदमको मुख्य उद्देश्य कम उमेरका बालबालिकालाई डिजिटल जोखिमबाट जोगाउनु हो।
सरकारले भने अन्य केही देशहरूजस्तै उमेरका आधारमा पूर्ण प्रतिबन्ध लगाउने पक्षमा नरहेको स्पष्ट पारेको छ। मन्त्रालयका अनुसार डिजिटल युगमा सामाजिक सञ्जाल संवाद र सम्पर्कको महत्त्वपूर्ण माध्यम भएकाले यसलाई पूर्ण रूपमा बन्द गर्नु उपयुक्त नहुने ठहर गरिएको छ।
हालै बसेको विशेषज्ञहरूको बैठकमा उक्त प्रस्तावित नीति प्रस्तुत गरिएको थियो। अब बालबालिका तथा परिवारसम्बन्धी निकायहरूले यसको कार्यान्वयनका लागि आवश्यक उपाय तथा कानुनी संशोधनबारे निर्णय गर्नेछन्। यस सम्बन्धमा अन्तिम प्रतिवेदन गर्मीयामसम्म सार्वजनिक हुने अपेक्षा गरिएको छ।
नयाँ योजनाअनुसार सामाजिक सञ्जाल कम्पनीहरूले आफ्ना सेवासँग सम्बन्धित सम्भावित जोखिमको मूल्यांकन गरी सार्वजनिक गर्नुपर्नेछ। साथै, युवा प्रयोगकर्तालाई सुरक्षित राख्न अपनाइएका उपायहरूको विवरण पनि दिनुपर्नेछ।
हाल X (Twitter) र Instagram जस्ता लोकप्रिय प्लेटफर्ममा खाता खोल्न न्यूनतम १३ वर्ष उमेर आवश्यक मानिन्छ। तर प्रयोगकर्ताले स्वयं उमेर उल्लेख गर्ने व्यवस्थाका कारण कम उमेरका बालबालिकाले सजिलै नियम छल्ने गरेका छन्।
यसअघि Australia ले १६ वर्षभन्दा कम उमेरका बालबालिकालाई सामाजिक सञ्जाल प्रयोगमा पूर्ण प्रतिबन्ध लगाउने कानुन लागू गरिसकेको छ। त्यस्तै Indonesia ले पनि यही वर्ष मार्चमा १६ वर्षमुनिका बालबालिकाका लागि यस्तै प्रतिबन्ध लागू गरेको थियो।
