काठमाडौं । अमेरिकी भन्सार तथा सीमा सुरक्षा निकायले नेपालबाट पुरातात्त्विक तथा सांस्कृतिक सामग्री आयातमा कडा प्रतिबन्ध लगाउने अन्तिम नियम जारी गरेको छ। यो व्यवस्था सन् २०२६ अगस्ट १२ देखि २०३१ जनवरी ८ सम्म लागू हुनेछ। म्याद थप नभएमा उक्त अवधिपछि नियम स्वतः समाप्त हुनेछ।
नयाँ व्यवस्थाअनुसार नेपालबाट कानुनी रूपमा निर्यात गरिएको र नेपालको निर्यातसम्बन्धी कानुन उल्लंघन नभएको प्रमाणित गर्ने आधिकारिक प्रमाणपत्रबिना त्यस्ता सामग्री अमेरिकामा आयात गर्न पाइने छैन।
प्रतिबन्धको दायरामा इसापूर्व ३२ हजारदेखि सन् १७७० सम्मका ढुंगा, माटो, धातु, प्लास्टर, चित्रकला, हात्तीको दाँत तथा हड्डी, काँच, छाला, भोजपत्र, काठ, सिपी र मानव अवशेषलगायतका पुरातात्त्विक सामग्री समेटिएका छन्।
त्यस्तै, १३औँ शताब्दीदेखि सन् १९५० सम्मका धार्मिक वास्तुकलासम्बन्धी सामग्री, धार्मिक तथा सांस्कृतिक वस्तु र हस्तलिखित ग्रन्थसमेत प्रतिबन्धको दायरामा राखिएको छ।
यस व्यवस्थाले नेपालको ऐतिहासिक, धार्मिक तथा सांस्कृतिक सम्पदा विदेशमा अवैध रूपमा हुने ओसारपसार रोक्न थप कडाइ गरेको देखिन्छ।
